قيام سالار شهيدان حضرت اباعبدالله الحسين عليه السلام به‌عنوان بزرگ‌ترين حادثه تاريخ اسلام ، بعد از رحلت پيامبر صلى الله عليه و آله ؛ و به‌عنوان يك انقلاب بزرگ اجتماعى ، از حوادث نوع دوّم به‌شمار مىرود . ما معتقديم آنچه بعد از رحلت پيامبر صلى الله عليه و آله در سقيفه بنىساعده رخ داد ، ريشه در حوادث عصر رسالت داشت و آنها نيز به نوبه خود در حوادث قبل از اسلام ريشه مىگرفت ؛ و حادثه عاشورا يكى از پيامدهاى تلخ سقيفه بنىساعده است . چنان‌كه مهيار ديلمى در غديريّه خود مىگويد : اضالِيْلَ ساقَتْ مُصابَ الْحُسَيْن عليه السلام * وَ ما قَبلَ ذاكَ وَ ما قَدْ تَلا فَيَومَ السَّقيفَةِ يَابْنَ النَّبِىِّ * طَرَّقَ يَوْمُكَ فى كَربَلا وَ غَصْبُ ابيكَ عَلى حَقِّهِ * وَ امِّكَ حَسَّنَ انْ تُقْتَلا « 1 » و ابوذر غفارى در كنار كعبه فرمود : « اگر ولايت و امامت كسى را كه خداى سبحان او را مقدّم داشت مىپذيرفتيد ؛ وَلىّ خدا محروم و درمانده نمىماند و هيچ واجبى از واجبات الهى ضايع نمىگرديد . » « 2 » چنان كه ابن عباس به مردم بصره گفت : « اى امّتى كه در دين خود سرگردان شده‌ايد توجّه كنيد ! اگر آن كس را كه خدا مقدّم داشته بود پيش انداخته ، و آن كس را كه خداوند واپس زده عقب مىرانديد ، و وراثت و ولايت را در همان جايگاهى كه خداوند قرار داده مىنهاديد ، هيچ نقصانى در ترتيب آنچه خداوند مقرّر فرموده بود پديد نمىآمد و دوستى از دوستان خدا فقير نمىگشت و [ حتى ] دو نفر در حكم خدا با هم اختلاف نمىكردند و هرگز افراد امّت درباره چيزى از كتاب خدا با هم درگير نمىشدند ! پس بچشيد پيامد اين تفريط و كوتاهى خود را كه به دست خويش انجام داديد . »

--> ( 1 ) - الغدير ، عبدالحسين الامينى ، ج 4 ، ص 248 : گمراهى و حيرت‌ها به حدّى رسيد كه عزاى حسين عليه السلام و مصيبت‌هاى قبل و بعد از آن را به پا كرد . اى زاده مصطفى اين خود روز سقيفه بود كه راه كربلا را هموار كرد و از آنجا كه حق پدرت على و مادرت فاطمه غصب گرديد تو را كشتند . ( 2 ) - لَوْ قَدَّمْتُم مَنْ قَدَّمَ اللَّهُ وَ اخَّرْتُمْ مَنْ اخَّرَ اللَّهُ ، وَ جَعَلْتُمُ الْوِلايَةَ حَيْثُ جَعَلَهَا اللَّهُ ، لَما عالَ وَلىُّ اللَّه ، وَ لَما ضاعَ فَرَضٌ مِنْ فَرائِضِ اللَّه . الاحتجاج ، طبرسى ، ج 1 ، تحقيق هادى بهادرى ، ص 367 .